Wat is hartfalen en hoe hangt het samen met atriumfibrilleren en hoge bloeddruk?

Hartfalen is een veelvoorkomende aandoening die wereldwijd meer dan 64 miljoen mensen treft. Het wordt vaak veroorzaakt door andere problemen aan het hart en de bloedvaten. Om preventieve maatregelen tegen hartfalen te nemen, is het belangrijk om te begrijpen wat hartfalen is en om te weten welke factoren uw risico op het ontwikkelen van deze aandoening kunnen verhogen. Studies hebben aangetoond dat vooral atriumfibrilleren en hoge bloeddruk belangrijke risicofactoren zijn, waardoor het essentieel is om deze op te volgen.

Wat is hartfalen?

Hartfalen is een aandoening waarbij de hartspier zwak of stijf wordt. Hierdoor heeft het hart moeite om het bloed goed door het lichaam te pompen. Dit is een ernstige aandoening, want dit betekent dat de organen niet genoeg zuurstof krijgen om goed te functioneren.

De symptomen van hartfalen kunnen een impact hebben op uw levenskwaliteit en kunnen bestaan uit:

Kortademigheid
Vermoeidheid of zwakte
Een licht gevoel in het hoofd
Gezwollen enkels en benen
Aanhoudende hoest
Snelle hartslag
Duizeligheid

Deze symptomen worden vaak geleidelijk erger naarmate de aandoening voortschrijdt. Hartfalen kan daarom worden ingedeeld in verschillende stadia, waarbij de symptomen telkens onder iets andere omstandigheden verschijnen:

Stadium 1: U ervaart geen symptomen in rust of tijdens lichamelijke activiteit
Stadium 2: U ervaart geen symptomen in rust, maar de symptomen verschijnen tijdens zware lichamelijke inspanning
Stadium 3: U ervaart geen symptomen in rust, maar lichte lichamelijke activiteit veroorzaakt symptomen
Stadium 4: U ervaart symptomen zowel in rust als tijdens activiteit.

Wat zijn de risicofactoren/oorzaken van hartfalen?

Hartfalen kan het gevolg zijn van verschillende aandoeningen die het hart beschadigen. Deze kunnen omvatten:

Hartritmestoornissen zoals atriumfibrilleren die het hart onregelmatig en abnormaal snel doen kloppen door veranderingen in de elektrische signalen. Atriumfibrilleren komt vaak voor en zal naar verwachting in de toekomst vaker voorkomen, met naar schatting 17,9 miljoen getroffen mensen in Europa tegen 2060 en 15,9 miljoen getroffen mensen in de VS tegen 2050. Hartfalen en atriumfibrilleren beïnvloeden elkaar. De snelheid van het hartritme bij atriumfibrilleren laat het hart niet goed met bloed vullen, wat tot hartfalen kan leiden. Hartfalen leidt anderzijds tot een verzwakte hartspier, wat kan leiden tot veranderingen in het elektrische systeem van het hart, met atriumfibrilleren tot gevolg.
Langdurige hoge bloeddruk of hypertensie kan de wanden van de slagaders verharden, wat na verloop van tijd de efficiëntie van de bloedstroom kan verminderen. Dit dwingt het hart om harder te werken om bloed door het hele lichaam te pompen. Na verloop van tijd leidt dit tot een vergrote hartspier om de toegenomen werklast aan te kunnen. Door deze vergroting kan het hart niet meer goed werken, wat tot hartfalen kan leiden.
Coronaire hartziekte, een aandoening waarbij de bloedvaten die zuurstofrijk bloed naar de hartspier brengen verstopt raken door een opeenhoping van vetachtige stoffen. Dit vermindert de bloedstroom naar de hartspier, waardoor deze verstoken blijft van zuurstof en andere belangrijke voedingsstoffen. Wanneer de hartspier verstoken blijft van voedingsstoffen, kan deze verzwakken, wat tot hartfalen kan leiden.
Cardiomyopathie, een term om een aantal aandoeningen te beschrijven die de hartspier aantasten. De hartspier kan vergroot, verdikt of stijf worden, waardoor het hart niet meer in staat is om het bloed effectief rond te pompen.
Schade aan de hartkleppen en aangeboren afwijkingen van het hart
Obesitas en diabetes
Bloedarmoede, een tekort aan rode bloedcellen.
Overmatig alcoholgebruik en roken
Een overactieve schildklier

Veel van deze risicofactoren zoals hartritmestoornissen, hoge bloeddruk, obesitas en roken kunnen worden aangepakt om de kans op het ontwikkelen van hartfalen te verkleinen. Hoe eerder deze risicofactoren onder controle zijn, hoe kleiner de kans op het ontwikkelen van hartfalen.

Hoe kan hartfalen worden gediagnosticeerd?

Als uw zorgverlener vermoedt dat u mogelijk aan hartfalen lijdt, dan zullen een aantal tests hen helpen om deze aandoening te diagnosticeren en meer te weten te komen over de onderliggende oorzaak:

Bloedtests om te zien of er stoffen zoals natriuretische peptiden in uw bloed aanwezig zijn, omdat deze op hartfalen kunnen wijzen
Elektrocardiogram om de elektrische activiteit van uw hart te controleren
Echocardiogram om met behulp van geluidsgolven naar het hart en de bloedvaten te kijken
Ademhalingstests om longaandoeningen uit te sluiten
Een röntgenfoto van de borstkas om te kijken naar de grootte van uw hart en de conditie van de longen

Welke behandelingen bestaan er voor hartfalen?

Hartfalen behandelen is noodzakelijk, want de aandoening is vaak dodelijk. De behandelstrategie hangt af van de oorzaak van het probleem aan uw hart. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij een beschadigde hartklep, kan de oorzaak van hartfalen worden verholpen met een operatie. In andere gevallen richt de behandeling zich op het verlichten van symptomen om de levenskwaliteit te verbeteren en op het vertragen van het verloop van de aandoening. Uw zorgverlener kan aanbevelen:

Aanpassingen in uw levensstijl, zoals gezond eten, bewegen, uw zoutinname verminderen en alcohol of roken vermijden
Medicatie
Operatie of harttransplantatie

Als u aan hartfalen lijdt, is het opvolgen van gezondheidsparameters tijdens de behandeling essentieel. Uw zorgverlener zal u door dit proces begeleiden en zal u advies geven over hoe u uw symptomen kunt beheersen en uw levenskwaliteit kunt verbeteren. Regelmatige gegevens over symptomen, uw gewicht, hartslag en bloeddruk kunnen uw zorgverlener ondersteunen bij het begeleiden naar de juiste therapie en het waar nodig aanpassen ervan.

De beste behandeling voor hartfalen is preventie. U kunt uw hart gezond houden door een gezonde levensstijl aan te houden met een gevarieerd dieet, regelmatige lichaamsbeweging en het in het algemeen bijhouden van uw hartgezondheid. Klinisch gevalideerde toepassingen zoals FibriCheck kunnen u hierbij helpen door u in staat te stellen uw hartritme te meten en uw bloeddruk- en gewichtswaarden te registreren. Zo kunt u onregelmatigheden vroegtijdig opsporen, wat u kan helpen om sneller de juiste behandeling te vinden.