Een cerebrovasculair accident (CVA) of een beroerte is een medische aandoening waarbij de bloedsomloop in de hersenen plotseling wordt verstoord. Wereldwijd krijgen elk jaar 17 miljoen mensen een beroerte, waarmee het de op één na meest voorkomende doodsoorzaak is en de belangrijkste oorzaak van invaliditeit bij volwassenen. Beroertes kunnen worden onderverdeeld in ischemische beroertes en hemorragische beroertes.
Een ischemische beroerte treedt op wanneer een bloedstolsel de slagaders die bloed en zuurstof naar de hersenen brengen blokkeert of vernauwt. Daardoor krijgen de hersenen te weinig of geen zuurstof en kunnen ze permanent beschadigd raken.
Een transiënte ischemische aanval (TIA) of een “mini-beroerte” wordt veroorzaakt door een tijdelijke blokkade. Het bloedstolsel dat vast komt te zitten, breekt uiteindelijk uit elkaar of beweegt vanzelf verder. De symptomen van een beroerte, zoals verlamming, duizeligheid of dubbelzien, verdwijnen wanneer het bloedstolsel weer loskomt en het geblokkeerde deel van de hersenen weer zuurstof- en voedingsrijk bloed krijgt.
Het is belangrijk dat iedereen die een TIA heeft gehad zo snel mogelijk een arts raadpleegt om de oorzaak van deze mini-beroerte te bepalen.
Een hemorragische beroerte treedt op wanneer een bloedvat in de hersenen lekt of barst. Daardoor stapelt bloed zich op in de hersenen en raken hersencellen beschadigd.
Hartritmestoornissen en beroerte
Atriumfibrilleren is een van de meest voorkomende hartritmestoornissen en verhoogt het risico op een beroerte tot 5 keer. Hoewel een patiënt vaak geen symptomen heeft, is het belangrijk dat de ritmestoornis zo snel mogelijk wordt ontdekt en behandeld. Wanneer het bloed niet effectief door het hart wordt gepompt, zoals het geval is bij atriumfibrilleren, kunnen zich bloedstolsels vormen die uiteindelijk een beroerte veroorzaken.
Wanneer je atriumfibrilleren hebt, beginnen de bovenste kamers van het hart zeer snel te trillen, wat de normale pompfunctie van de boezems verstoort. De bloedstroom in de boezems vermindert, wat een stilstand van het bloed veroorzaakt en uiteindelijk kan leiden tot de vorming van bloedstolsels. Deze bloedstolsels kunnen worden meegevoerd in de bloedsomloop en in de hersenen terechtkomen. Wanneer een bloedstolsel in de hersenen vast komt te zitten, veroorzaakt het een beroerte of herseninfarct.
Andere oorzaken
Wereldwijd krijgen elk jaar 17 miljoen mensen een beroerte. Maar liefst 20% van deze beroertes wordt veroorzaakt door atriumfibrilleren, de overige 80% kan worden veroorzaakt door andere factoren, zoals:
-
Hoge bloeddruk
-
Diabetes
-
Hoog cholesterol
-
Hart- en vaatziekten
-
Obesitas
-
Langdurige stress
-
Overmatig alcoholgebruik
-
Weinig lichaamsbeweging
-
Ongezonde voeding
Hoe herken je een beroerte
De symptomen van een beroerte hangen af van het hersengebied waarin de bloedstroom is verstoord en van de grootte van dat gebied.
Enkele mogelijke symptomen zijn:
-
Plotselinge verlamming van een arm of been, meestal maar aan één kant van het lichaam;
-
Een scheve mond;
-
Blindheid of dubbelzien;
-
Moeite met eten of slikken;
-
Niet meer kunnen spreken of woorden niet meer begrijpen;
-
Evenwichtsstoornis en duizeligheid;
-
Tintelingen of gevoelloosheid.
Hoe reageer je wanneer je denkt dat iemand een beroerte krijgt
Als je denkt dat iemand een beroerte krijgt, is het belangrijk om de symptomen te herkennen. Dit kan met behulp van de FAST-test:
-
Face (gezicht): Vraag het slachtoffer om te glimlachen. Als de mond scheef staat of één kant van het gezicht hangt, kan dit wijzen op een beroerte;
-
Arm: Vraag het slachtoffer om beide armen uit te steken en controleer of ze tegelijk omhooggaan. Zo niet, dan kan dit wijzen op een beroerte;
-
Speech (spraak): Luister of het slachtoffer onduidelijk spreekt, zijn woorden niet uit krijgt of moeite heeft om je te begrijpen;
-
Time (tijd): Bepaal hoe lang de symptomen aanhouden. Roep zo snel mogelijk medische hulp in om de schade te beperken.
Als het slachtoffer positief test op het bovenstaande, bel dan onmiddellijk 911. Hoe sneller een beroerte kan worden behandeld, hoe beperkter de hersenschade is en hoe groter de kans op herstel.
De impact van een beroerte
Sommige mensen herstellen volledig na een beroerte, maar helaas houdt ongeveer 1 op de 3 slachtoffers blijvende beperkingen over. Een beroerte kan lichamelijke, psychologische of sociale gevolgen hebben.
Veelvoorkomende gevolgen zijn:
-
Tekenen van verlamming;
-
Verlies van gezichtsvermogen;
-
Verstoring in de waarneming;
-
Spraakstoornis;
-
Concentratieproblemen;
-
Uitputting;
-
Vertraging van het denkproces;
-
Verstoring in gedrag, emoties en/of denken.
Een beroerte treft niet alleen het slachtoffer, maar ook zijn of haar omgeving.
Hoe voorkom je een beroerte
Er zijn bepaalde kenmerken, gewoontes en levensstijlen die het risico op een beroerte kunnen verhogen. Net als bij atriumfibrilleren (AF) neemt het risico op een beroerte toe naarmate je ouder wordt. Gelukkig zijn er veel factoren die we zelf in de hand hebben, zoals:
-
Stop met roken;
-
Matig je alcoholgebruik;
-
Controleer regelmatig je bloeddruk;
-
Laat vanaf je 40e regelmatig je cholesterol controleren;
-
Laat vanaf je 45e regelmatig je bloedsuiker controleren;
-
Beweeg voldoende;
-
Eet zo gezond mogelijk;
-
Meld een onregelmatige pols of hartkloppingen bij je arts. Je kunt je hartritme eenvoudig thuis controleren met de FibriCheck-app.
Download de FibriCheck-app
Controleer vandaag nog je hartritme en vermijd de gevaren van niet-gediagnosticeerde hartritmestoornissen zoals atriumfibrilleren.
[
](https://apps.apple.com/be/app/fibricheck/id1102327473?l=en)[
](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.qompium.fibricheck&hl=en)