Heeft onze app afwijkingen in je hartritme opgespoord die wijzen op voorkamerfibrillatie (VKF)? Maak dan best een afspraak met je cardioloog of huisarts om deze resultaten te bespreken. Want ook al heb je er niet altijd last van: voorkamerfibrillatie gaat niet vanzelf over als je ze op haar beloop laat. Het tegendeel is waar. De ernst van de aandoening neemt alleen maar toe naarmate de tijd verstrijkt. Maar er is geen reden tot paniek. Vaak is de mogelijke medische behandeling zo eenvoudig als ABC. Letterlijk.
De risico’s van voorkamerfibrillatie
Krijg je een VKF-diagnose, dan sta je niet alleen. Voorkamerfibrillatie (VKF) is de meest voorkomende hartritmestoornis. Vanaf de leeftijd van 40 jaar is het risico om deze hartritmestoornis te ontwikkelen 1 op 4. En de aandoening is geen onschuldige. Zelfs als je geen symptomen ervaart, kan het onregelmatige trillen of fibrilleren van je hart leiden tot de vorming van bloedklonters die uiteindelijk een beroerte kunnen veroorzaken.
Gelukkig laat voorkamerfibrillatie zich goed behandelen als ze vroeg wordt opgespoord. De officiële medische richtlijnen schrijven een efficiënte en allesomvattende ABC-aanpak voor, waarbij A staat voor ‘Avoid stroke’ (beroerte vermijden), B voor ‘Better symptom management’ (beter symptoombeheer) en C voor ‘Cardiovascular and comorbidity risk reduction’ (het beheersen van de risicofactoren). Een overzicht.
Stap A: een beroerte vermijden
De absolute nummer één prioriteit bij de behandeling van VKF is een beroerte vermijden. Het cruciale is om eerst de vorming van bloedklonters te verminderen. Er is dus een goede kans dat je bloedverdunnende medicatie voorgeschreven krijgt. Er zijn verschillende risicofactoren die een rol spelen in deze beslissing: je leeftijd, geslacht, bestaande hartproblemen, hoge bloeddruk, diabetes en een medische voorgeschiedenis van beroertes en/of bloedklonters.
Welke bloedverdunner je precies krijgt, wordt beslist door je arts. Er zijn verschillende soorten bloedverdunnende medicijnen op de markt. De eerste generatie bloedverdunners waren zogenaamde vitamine K-antagonisten. Wanneer je dit type bloedverdunner neemt, zijn regelmatige bloedcontroles aan te raden. Voor de nieuwste generaties medicijnen, de niet-vitamine K-antagonist bloedverdunners, zijn deze bloedtests niet meer in alle gevallen vereist.
Let op. Als je bloedverdunnende medicatie neemt, moet je je ervan bewust zijn dat dit het risico op bloedingen verhoogt. Dit is iets waar je rekening mee moet houden. Zorg ervoor dat je alle relevante vragen aan je behandelend arts stelt.
Stap B: ritme- en frequentiecontrole
Voorkamerfibrillatie of atriumfibrilleren is een onvoorspelbare aandoening. Soms komen de fibrillaties slechts eens in de paar maanden voor. Soms komen ze dagelijks voor en duren ze van enkele minuten tot een aantal uren. En hoewel ze vaak vanzelf stoppen, gebeurt dat in sommige gevallen niet. Het belangrijkste om dan te doen is je hart een handje helpen. Dat kun je doen via zogenaamde ritmecontrole en frequentiecontrole.
Ritmecontrole
Het uiteindelijke doel van ritmecontrole is om je normale hartritme (sinusritme) te herstellen en het zo te houden. In medische termen is dit wat bekendstaat als een ‘cardioversie’. Cardioversie kan worden bereikt via medicatie (antiaritmica) of door het hart te resetten met een elektrische schok (elektroshock-cardioversie). Om de kans op een blijvend resultaat te vergroten, wordt dit vaak gevolgd door een onderhoudsbehandeling met antiaritmica.
Helaas is het een feit dat cardioversie niet altijd ondubbelzinnig succesvol is. Jonge patiënten met een vrij recente voorkamerfibrillatie en zonder andere hartproblemen lopen minder risico op een terugval. Toch worden fibrillaties vaak opnieuw waargenomen.
Als je in overleg met je arts tot de conclusie komt dat cardioversie niet de juiste weg voor jou is, is een ablatie een mogelijk alternatief. Dit is een chirurgische ingreep waarbij een katheter wordt ingebracht, meestal in de lies, die kleine littekens aanbrengt op het hartweefsel dat de verstoorde ritmepatronen geleidt en daardoor de abnormale elektrische geleiding onderbreekt. Geen geleiding meer, geen fibrillaties meer.
Frequentiecontrole
Nog een andere aanpak is frequentiecontrole. Hierbij is het de bedoeling om je op hol geslagen hartritme aanzienlijk te vertragen. Hoewel je hartritme onregelmatig blijft, pompt je hart weer efficiënter en verdwijnen of verminderen de symptomen vanzelf.
Je arts kan voor deze vertragingstactiek medicatie voorschrijven zoals bètablokkers, calciumantagonisten of digitalis. Doet de gekozen medicatie wat ze moet doen? Word je geplaagd door bijwerkingen? Het is altijd wat zoeken naar het beste medicijn. Soms is zelfs een combinatie van meerdere medicijnen nodig.
Stap C: de onderliggende problemen en risicofactoren aanpakken
Vaak verschijnen hartritmestoornissen niet vanzelf. Soms zijn ze het gevolg van een of meerdere onderliggende problemen. Bovendien kunnen bepaalde risicofactoren de hartritmestoornis verergeren.
Daarom is het essentieel om een geïntegreerde aanpak te hanteren die naar het bredere plaatje kijkt. Deze geïntegreerde aanpak omvat de behandeling van:
-
hoge bloeddruk (hypertensie)
-
onderliggende hartproblemen
-
diabetes
-
overgewicht
-
slaapstoornissen zoals slaapapneu
-
…
Ook je levensstijl wordt onder de loep genomen. Wat eet en drink je? Ben je een roker? Hoeveel beweeg je? Een paar eenvoudige aanpassingen aan je dagelijkse routines maken een wereld van verschil.
Extra controle: screening met de medische FibriCheck-app
Tot slot willen we graag een letter toevoegen aan deze medische ABC-aanpak: de D van dagelijkse controles. Hoe je het ook bekijkt, de vinger aan de pols houden door je hartritme te screenen als aanvulling op je behandeling is zeker de moeite waard. Hoe reageert je lichaam op de medicatie of de operatie? Duiken de voorkamerfibrillaties toch weer op? Door je hartritme dagelijks op te volgen, verzamel je belangrijke, mogelijk levensreddende medische data en kun je tegelijk met een gerust hart blijven genieten van de dingen waar je van houdt in het leven.
Bezorgd over hartritmestoornissen?
FibriCheck is de eerste medisch gecertificeerde app die je hartslag en hartritme meet via je smartphone.
Referenties
-
Hartcentrum Hasselt. Voorkamerfibrillatie. Consulted on: https://www.hartcentrumhasselt.be/patient/hartziekten/hartritmestoornissen/te-snel-hartritme–tachycardie/voorkamerfibrillatie
-
Lip GYH. The ABC pathway: an integrated approach to improve AF management. Nat Rev Cardiol, 2017, doi: 10.1038/nrcardio.2017.153.