Hartkloppingen: wat te doen?

Heeft u last van hartkloppingen? Om te beginnen: u bent niet alleen. Hartkloppingen komen zeer vaak voor. Ze zijn een van de belangrijkste redenen waarom patiënten naar hun huisarts of cardioloog gaan of op de spoedeisende hulp belanden.1 Maar deze medische controles en zelfs verdere onderzoeken leiden niet altijd tot een duidelijke diagnose.2 Hoe komt dat? En wat kunt u zelf doen om erachter te komen of uw hartkloppingen onschuldig zijn of niet?

Wat zijn hartkloppingen?

Laten we bij het begin beginnen. Hoe weet u of uw hartkloppingen reden tot bezorgdheid zijn? De medische literatuur definieert hartkloppingen als ‘de gewaarwording van een ongewoon snelle of onregelmatige hartslag, vaak beschreven als een oncomfortabel bonzend gevoel in de borst of de hals’.2

Dit oncomfortabele gevoel kan een (abnormaal) snelle hartslag zijn, een onregelmatig hartritme, het overslaan van hartslagen, een fladderend of een sterk kloppend gevoel.

Dokter Gupta, een gerenommeerd cardioloog gevestigd in York, Engeland, beschrijft het eenvoudig als volgt: ‘Als u zich bewust bent van uw hartslag in de zin dat die ongewoon aanvoelt, dan heeft u hartkloppingen. Het hoeft niet eens een medische afwijking te zijn. Uw hart kan volkomen normaal werken, ook al voelt het alsof er iets abnormaals is.’ 3

“Een hartklopping is een bewustzijn van je hartslag in die mate dat het abnormaal aanvoelt. Zelfs als het hart normaal klopt”

– Dr Sanjay Gupta, cardioloog

En dat is precies waar het probleem zit. Wanneer we in een normale rusttoestand zijn, is niemand van ons zich zelfs maar bewust van onze hartactiviteit.1 Dus als we op dat moment toch hartkloppingen voelen, is het belangrijk om de oorzaak vast te stellen. Want hartkloppingen zijn een symptoom. Maar een symptoom van wat?

Zijn hartkloppingen (ab)normaal?

Het is volkomen normaal om zich in bepaalde omstandigheden af en toe bewust te zijn van uw hart. Bijvoorbeeld tijdens intensieve fysieke activiteit of bij emotionele stress of angst. Op zulke momenten kan uw verhoogde hartactiviteit zelfs functioneel worden genoemd.1

Tijdens inspanning en andere vormen van fysieke belasting heeft ons lichaam meer zuurstof nodig en schakelt het hart een tandje hoger. En bij het kijken naar een spannende film of tijdens een late avondwandeling door een onveilige buurt pompt het hart opgewonden adrenaline door ons lichaam. Gewoon om ons alert te houden en ervoor te zorgen dat we uit de gevarenzone kunnen komen als dat nodig is.

In zulke situaties is er geen reden tot paniek. Zodra uw lichaam weer in ruststand is, stoppen de hartkloppingen vanzelf. Zonder gevolgen.

Let op: cafeïne, alcohol en drugs kunnen ook hartkloppingen uitlokken.3 De ‘behandeling’ is in dit geval eenvoudig: verminder uw consumptie of stop radicaal met het gebruik van een van bovenstaande.

In alle andere gevallen is er een onderliggende oorzaak voor de hartactiviteit die u zo bewust voelt. Gelukkig zijn deze oorzaken niet altijd (zeer) ernstig. Maar soms kunnen hartkloppingen een symptoom zijn van een levensbedreigende aandoening.4

Het is volkomen normaal om zich in bepaalde omstandigheden af en toe bewust te zijn van uw hart. Bijvoorbeeld tijdens intensieve fysieke activiteit of bij emotionele stress of angst. Op zulke momenten kan uw verhoogde hartactiviteit zelfs functioneel worden genoemd.1

Tijdens inspanning en andere vormen van fysieke belasting heeft ons lichaam meer zuurstof nodig en schakelt het hart een tandje hoger. En bij het kijken naar een spannende film of tijdens een late avondwandeling door een onveilige buurt pompt het hart opgewonden adrenaline door ons lichaam. Gewoon om ons alert te houden en ervoor te zorgen dat we uit de gevarenzone kunnen komen als dat nodig is.

In zulke situaties is er geen reden tot paniek. Zodra uw lichaam weer in ruststand is, stoppen de hartkloppingen vanzelf. Zonder gevolgen.

Let op: cafeïne, alcohol en drugs kunnen ook hartkloppingen uitlokken.3 De ‘behandeling’ is in dit geval eenvoudig: verminder uw consumptie of stop radicaal met het gebruik van een van bovenstaande.

In alle andere gevallen is er een onderliggende oorzaak voor de hartactiviteit die u zo bewust voelt. Gelukkig zijn deze oorzaken niet altijd (zeer) ernstig. Maar soms kunnen hartkloppingen een symptoom zijn van een levensbedreigende aandoening.4

Hartkloppingen en hartritmestoornissen: een duidelijk verband

We hebben vastgesteld dat hartkloppingen verschillende oorzaken kunnen hebben. Factoren zoals stress of depressie worden bijvoorbeeld vaak aangewezen als de boosdoeners. Maar zelfs bij driekwart van de psychologisch veroorzaakte hartkloppingen (piekeren, angst, depressie, enzovoort) schuilt er op de achtergrond een onderliggende hartritmestoornis.4

Onderzoek toont aan dat in het merendeel van de gevallen (een sluitende 81%) hartritmestoornissen de oorzaak zijn.2

Atriumfibrilleren is de meest voorkomende vorm van hartritmestoornis en is toevallig een boosdoener die u op heterdaad kunt betrappen terwijl u lekker in uw comfortabele stoel zit.

Hoe achterhaalt u de oorzaak van uw hartkloppingen?

Zijn deze hartkloppingen onschuldig of reden tot bezorgdheid? Een vraag die u ongetwijfeld vaak bezighoudt, maar die ook voor artsen vaak frustrerend blijkt. Vooral omdat het probleem met hartkloppingen hun tijdelijke aard is. U kunt ze dagelijks of wekelijks voelen, of soms maar eens per maand of zo. Soms urenlang, soms maar een paar seconden.

Deze onvoorspelbaarheid maakt het bijzonder moeilijk om ze te betrappen op het moment dat ze optreden. De kans is groot dat u geen symptomen heeft op het moment dat u wordt onderzocht.1 Terwijl er wetenschappelijk bewijs is dat het registreren van uw hartactiviteit tijdens de symptomen de beste kans op de juiste diagnose biedt.1 In 76% van de gevallen weten artsen daardoor meteen wat er moet gebeuren.2

Als er tijdens uw onderzoek geen hartkloppingen optreden, kunnen de werkelijke oorzaken onopgemerkt blijven, soms zelfs jarenlang.2 Zonder een duidelijke oorzaak is er geen behandeling.

“De grootste moeilijkheid is om uit te zoeken of de hartklopping komt door iets anders of dat het een intrinsiek hartritmeprobleem is.”

– Dr Sanjay Gupta, cardioloog

Het resultaat? U blijft achter met een ongemakkelijk en bezorgd gevoel. U vraagt zich af of wat u voelt daadwerkelijk hartkloppingen zijn. En is wat u voelt onschuldig of niet? Hoe voorkomt u dat u de volgende keer dat u deze symptomen ervaart ‘s nachts wakker ligt van de zorgen?

Wat te doen bij hartkloppingen?

De medisch gecertificeerde FibriCheck-app geeft u een betrouwbaar hulpmiddel dat u in het comfort van uw eigen huis kunt gebruiken. Heeft u hartkloppingen? Meet dan meteen ter plekke uw hartritme met uw smartphone en/of smartwatch (Fitbit en Samsung Galaxy Watch3).

Dit vertelt u in minder dan een minuut of uw hartritme op dat moment veilig is. Een hele geruststelling. En wat als de app wel abnormale hartactiviteit detecteert? Binnen 48 uur ontvangt u een persoonlijke beoordeling (*) van de meetresultaten door onze medische experts.

Blijf ondertussen meten. Zo verzamelt u belangrijk medisch bewijs dat uw arts meteen een gedetailleerd inzicht geeft in uw hartritme. Wijzen de metingen op hartritmestoornissen zoals atriumfibrilleren of boezemfibrilleren? Of moet uw arts op zoek naar een structureel hartprobleem? Ook in deze situatie geldt: beheersen door te meten.

Let op! Als u hartkloppingen voelt en tegelijkertijd last heeft van symptomen zoals kortademigheid, flauwvallen of pijn op de borst, neem dan zo snel mogelijk contact op met uw huisarts. Zeker als er een familiegeschiedenis van hartaandoeningen is.

(*) Persoonlijke beoordelingen door onze medische experts zijn inbegrepen in onze gratis proefperiode en ons Premium-plan.

Stop met ‘s nachts wakker liggen van de zorgen over hartkloppingen.

FibriCheck is de eerste medisch gecertificeerde app die uw hartslag en hartritme meet via uw smartphone.

Controleer uw hartritme

Referenties

• Giada F et al. Clinical Approach to Patients with Palpitations. Card Electrophysiol Clin, 2018, doi:10(2):387-396.

• Clementy N et al. Benefits of an early management of palpitations. Medicine (Baltimore), 2018, doi:97(28):e11466.

• Dr. Sanjay Gupta. York Cardiology. Geraadpleegd op https://www.youtube.com/watch?v=-7rDc5f8muk

• Goyal A et al. Palpitations. StatPearls , 2020.